از اسباب محبت چيزى يافت شود ، و شحه‌اى از رشحات فضل او و پرتوى از عنايت و لطف او است . زيرا ، رشتهء عالم هستى به او منتهى ميگردد ، و سلسلهء حيات ، بسوى رحمتهاى شناخته شدهء او كشيده مىشود ، و نعمتهاى دامنه‌دار و بخششهاى خالص ، همه از خداى جل و علا است ، هر نعمتى كه نزد شما است از جانب خداوند است ، « وَ ما بِكُمْ مِنْ - نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ » . پس اگر كسى ، در دوستى ، غير او را بر او مقدّم بدارد ، از راه عقل منحرف گشته و در نتيجه ، ممكن را بر واجب و معلول را بر علّت ترجيح داده است . و بر خدا است كه چنين كسى را مؤاخذه و عقاب كند . همچنانكه خودش فرمود : « بگو اگر پدرانتان و فرزندانتان و همسر و خويشانتان و اموالى كه بدست آورده‌ايد و تجارتيكه از كسادش ميهراسيد و مسكنهائيكه بدان خوشدليد ، نزد شما از خدا و پيغمبر او و جهاد در راه وى محبوبتر است ، پس منتظر باشيد تا خدا فرمان خويش بيارد ، كه خداوند گروه فسّاق را هدايت نميكند . » « قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ وَ إِخْوانُكُمْ وَ أَزْواجُكُمْ وَ عَشِيرَتُكُمْ وَ أَمْوالٌ اقْتَرَفْتُمُوها وَ تِجارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسادَها وَ مَساكِنُ تَرْضَوْنَها أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ . » ( سورهء توبه آيه 24 ) . و چون اين صفات - صفات ذات احديت - نامحدود است ، و بحدّ معيّنى موقوف و موصوف نيست ، پس ناگزير ، حبّى هم كه تابع و مولود اين صفات است ، غير محدود خواهد بود . و اين دوستى ، در هر درجه‌اى كه باشد ، غلوّ و افراط ، در آن ، متصور نيست . براى اينكه غلوّ ، به معناى تجاوز از حدّ و خروج از قاعده و قياسى است كه حدود و اندازه‌هاى معيّنى دارد . و چيزى كه حدّ و اندازه ندارد ، غلوّ در آن ، تصور نخواهد داشت . و اگر مىبينيم كه مردم ، بعدد نفراتشان ، هر يك در يك حدّى خدا را دوست ميدارند ، براى اختلافى است كه در علم به‌انگيزه‌هاى محبت دارند ، آرى ، محبت كه زائيده و ناشى از انگيزه‌ها و موجبات محبت است ، فرع علم به آن انگيزه‌هاست ،